Ćwiczenie #41
Wielokulturowość i zdrowie
Autorzy: Olha Fedortsiv, Emilia Burbela, Vladimir Dzyvak
60 min
Opis
Ćwiczenie grupowe, w którym uczestnicy badają wpływ wartości kulturowych na postawy wobec zdrowia, identyfikują uprzedzenia zdrowotne i reflektują nad czynnikami pozytywnie lub negatywnie wpływającymi na zdrowie.
Przewodnik metodyczny
Cele
1. Rozpoznawanie uprzedzeń zdrowotnych obecnych w różnych kulturach.
2. Identyfikacja i analiza czynników (żywienie, aktywność fizyczna, styl życia) wpływających na zdrowie.
3. Krytyczna ocena powszechnych mitów i stereotypów w opiece zdrowotnej.
4. Rozwijanie empatii i praktyki refleksyjnej w pracy z różnorodnymi pacjentami.
2. Identyfikacja i analiza czynników (żywienie, aktywność fizyczna, styl życia) wpływających na zdrowie.
3. Krytyczna ocena powszechnych mitów i stereotypów w opiece zdrowotnej.
4. Rozwijanie empatii i praktyki refleksyjnej w pracy z różnorodnymi pacjentami.
Oczekiwane rezultaty
Rozpoznawanie i ograniczanie uprzedzeń: student będzie w stanie zidentyfikować co najmniej trzy potencjalne czynniki wpływające na własne wnioski podczas analizy przypadków oraz zaproponować odpowiednie działania korygujące lub alternatywne podejścia.
Refleksja i plan działania: student będzie w stanie przeprowadzić ustrukturyzowaną refleksję autoanalityczną, sformułować 1–2 konkretne działania mające na celu poprawę zdrowia z uwzględnieniem tradycji i zwyczajów swojej kultury oraz zastosować zdobyte doświadczenie w pracy z pacjentami z różnych kontekstów kulturowych.
Refleksja i plan działania: student będzie w stanie przeprowadzić ustrukturyzowaną refleksję autoanalityczną, sformułować 1–2 konkretne działania mające na celu poprawę zdrowia z uwzględnieniem tradycji i zwyczajów swojej kultury oraz zastosować zdobyte doświadczenie w pracy z pacjentami z różnych kontekstów kulturowych.
Przebieg ćwiczenia
1. Wprowadzenie (5 min): Nauczyciel wyjaśnia cel — indywidualna samoocena czynników wpływających na zdrowie z uwzględnieniem tradycji kulturowych.
2. Organizacja (10 min): Cała grupa dzieli się na podgrupy po 4 osoby. Każda mała grupa zapisuje zadania w swoim zeszycie ćwiczeń.
3. Indywidualny zeszyt ćwiczeń: Każdy uczestnik wypełnia swoje osobiste pola zeszytu (sześć pól tego ćwiczenia).
4. Dyskusja w podgrupach: Grupy omawiają pozytywne i negatywne czynniki wpływające na zdrowie w zależności od przynależności kulturowej i formułują wspólne wnioski.
5. Prezentacja dla całej grupy: Przedstawiciel każdej podgrupy referuje wyniki, a cała grupa formułuje ogólne wnioski dotyczące czynników wpływających na zdrowie uczestników.
6. Refleksja i dyskusja: Prowadzona przez pytania dyskusyjne.
2. Organizacja (10 min): Cała grupa dzieli się na podgrupy po 4 osoby. Każda mała grupa zapisuje zadania w swoim zeszycie ćwiczeń.
3. Indywidualny zeszyt ćwiczeń: Każdy uczestnik wypełnia swoje osobiste pola zeszytu (sześć pól tego ćwiczenia).
4. Dyskusja w podgrupach: Grupy omawiają pozytywne i negatywne czynniki wpływające na zdrowie w zależności od przynależności kulturowej i formułują wspólne wnioski.
5. Prezentacja dla całej grupy: Przedstawiciel każdej podgrupy referuje wyniki, a cała grupa formułuje ogólne wnioski dotyczące czynników wpływających na zdrowie uczestników.
6. Refleksja i dyskusja: Prowadzona przez pytania dyskusyjne.
Sposób realizacji
Aktywność grupowa
Rola nauczyciela
Nauczyciel prowadzi ćwiczenie poprzez jasne instrukcje i kontrolę tempa, kieruje dyskusją i udziela konstruktywnej informacji zwrotnej, zapewnia inkluzywność i dostosowanie do kontekstu oraz podsumowuje efekty uczenia się i kolejne kroki.
Podstawa teoretyczna
Ćwiczenie opiera się na świadomości różnic w postawach wobec zdrowia w różnych kulturach, choć generalnie obejmuje nacisk na zdrowie fizyczne (poprzez sport, odżywianie, zdrowy styl życia) i dobrostan psychiczny (redukcja stresu, pozytywne emocje). Ćwiczenie obejmuje: analizę tradycji kulturowych dotyczących zdrowia, dyskusję o wpływie różnych czynników na zdrowie (odżywianie, aktywność fizyczna), praktyczne ćwiczenia z kultury fizycznej, a także poznawanie naukowych podstaw zdrowia. Opiera się również na uczeniu się transformatywnym, które kwestionuje założenia i promuje zmianę perspektyw wobec uprzedzeń, prowadząc do restrukturyzacji przekonań i praktyk. Ponadto ćwiczenie rozwija świadomość waleologiczną u uczestników, ukierunkowaną na poprawę zdrowia, diagnozowanie stanu zdrowia, zapobieganie chorobom oraz tworzenie indywidualnego planu działań wspierających i poprawiających zdrowie własne oraz pacjentów i współpracowników.
Zastosowanie praktyczne
Poprawa własnego zdrowia, zapobieganie chorobom, analiza stanu zdrowia współpracowników i pacjentów w oparciu o badanie wpływu różnych czynników na zdrowie. Przyczynia się to do lepszego zrozumienia cech organizmu pacjenta, jego potrzeb i wartości, co pozwoli na opracowanie zindywidualizowanych planów opieki i leczenia. Wspieranie etycznego podejmowania decyzji: ćwiczenie rozwija umiejętność rozpoznawania, w jaki sposób uprzedzenia mogą wpływać na oceny kliniczne i alokację zasobów.
Transfer wiedzy
Ćwiczenie promuje opiekę skoncentrowaną na pacjencie poprzez zwiększanie świadomości uprzedzeń i rozwijanie komunikacji empatycznej. Poprawia orientację zawodową dzięki jasnemu zrozumieniu mechanizmów pogorszenia stanu zdrowia, przezwyciężaniu uprzedzeń i koordynowaniu kulturowo adekwatnej opieki i leczenia.
Utrwalenie i refleksja
Pytania do autorefleksji:
- Jakie czynniki wpływają na moje zdrowie i jak mogą wpłynąć na diagnozę mojego stanu?
- Które czynniki wpływające na moje zdrowie wymagają poprawy na podstawie dzisiejszego doświadczenia?
- Jaką nową strategię interpretacji zapytań pacjentów jestem gotów(-owa) wdrożyć w przyszłym tygodniu?
- Jakie zasady etyczne są dla mnie najważniejsze przy pracy z różnorodnymi pacjentami?
Tematy do dyskusji w grupie:
- Podziel się z kolegami przemyśleniami na temat czynników wpływających na Twoje zdrowie.
- Omów przypadek, w którym jeden lub więcej czynników spowodowało rozwój choroby u pacjenta.
Aktywność utrwalająca:
Karta informacyjna: Sporządź listę czynników negatywnie wpływających na Twoje zdrowie. Zapisz konkretne działania, które mogą zmniejszyć negatywny wpływ tych czynników i poprawić Twoje zdrowie.
- Jakie czynniki wpływają na moje zdrowie i jak mogą wpłynąć na diagnozę mojego stanu?
- Które czynniki wpływające na moje zdrowie wymagają poprawy na podstawie dzisiejszego doświadczenia?
- Jaką nową strategię interpretacji zapytań pacjentów jestem gotów(-owa) wdrożyć w przyszłym tygodniu?
- Jakie zasady etyczne są dla mnie najważniejsze przy pracy z różnorodnymi pacjentami?
Tematy do dyskusji w grupie:
- Podziel się z kolegami przemyśleniami na temat czynników wpływających na Twoje zdrowie.
- Omów przypadek, w którym jeden lub więcej czynników spowodowało rozwój choroby u pacjenta.
Aktywność utrwalająca:
Karta informacyjna: Sporządź listę czynników negatywnie wpływających na Twoje zdrowie. Zapisz konkretne działania, które mogą zmniejszyć negatywny wpływ tych czynników i poprawić Twoje zdrowie.
Ocena / Ewaluacja
Nauczyciel ocenia udział każdego studenta w dyskusji na temat wartości kulturowych kolegów, wpisy w zeszycie ćwiczeń oraz wnioski dotyczące wspólnych i odmiennych wartości kulturowych w różnych kulturach.
Tematy do dyskusji
Wspólne wnioski grupy
- Wspólne wnioski grupy
- Wspólne wnioski grupy
Dodatkowe zasoby
Lars J. Cultural perspectives of health: A global analysis on attitudes and customs. International Scholars Journals, 2023. ISSN 2756-3820 Vol.13 (4), pp.001-002.
Costa-Font J. Culture plays a role in personal health decisions. https://blogs.lse.ac.uk/businessreview/2025/02/25/culture-plays-a-role-in-personal-health-decisions/
Dahlberg E. Cultural Differences in Attitudes towards Therapy and Help-Seeking Behavior in Sweden. International Journal of Psychology, 9(2), 50–60. https://doi.org/10.47604/ijp.2621
Costa-Font J. Culture plays a role in personal health decisions. https://blogs.lse.ac.uk/businessreview/2025/02/25/culture-plays-a-role-in-personal-health-decisions/
Dahlberg E. Cultural Differences in Attitudes towards Therapy and Help-Seeking Behavior in Sweden. International Journal of Psychology, 9(2), 50–60. https://doi.org/10.47604/ijp.2621